Spadochrony

Spadochron ratowniczy jest obowiązkowym wyposażeniem każdego szybownika. Bez spadochronu nie ma po co nawet wsiadać do szybowca - po przypięciu pasami nie sięgniesz ręką do tablicy przyrządów, a nogami do pedałów! Jednak, poważnie mówiąc, spadochron to bardzo ważne zabezpieczenie pilota. Choć większość szybowników nigdy nie znalazła się w sytuacji zmuszającej do wykonania skoku ratowniczego, warto mieć świadomość istnienia tej "ostatniej deski ratunku" - i warto wiedzieć, jak z niej skorzystać.

Oczywistą sytuacją zmuszającą do skoku ratowniczego jest uszkodzenie szybowca, uniemożliwiające bezpieczne lądowanie. Może to nastąpić w wyniku zderzenia w locie, zniszczenia płatowca po przekroczeniu dopuszczalnych obciążeń konstrukcji (np. w wyniku lotu z prędkością większą od dopuszczalnej czy bardzo gwałtownej turbulencji), nie wykrytych uszkodzeń strukturalnych czy niestarannego montażu. Konieczność ewakuacji zachodzi także w przypadku pożaru na pokładzie (wywołanego zwarciem instalacji elektrycznej lub... złamaniem zakazu palenia) oraz w sytuacji, gdy nagłe pogorszenie widoczności uniemożliwia lądowanie.

Najczęściej używanym przez polskich szybowników spadochronem ratowniczym jest plecowy SP-6 (podobną konstrukcję ma nowszy SK-94). Składa się on z czaszy szczelinowej ułożonej w pokrowcu wraz z linkami nośnymi i spadochronikiem wyciągającym (pilocikiem) oraz regulowanej uprzęży. Uprząż wyposażona jest w trzy zamki - dwa spięcia udowe oraz spięcie piersiowe. W kieszonce na lewym pasie ramieniowym umieszczony jest uchwyt wyzwalający spadochronu, połączony stalową linką z trzema zawleczkami - pociągnięcie za uchwyt powoduje wyrwanie zawleczek i otwarcie pokrowca. W otwarciu pokrowca pomagają cztery linki gumowe zakończone haczykami.

Każdy spadochron jest statkiem powietrznym, zarejestrowanym w Państwowym Rejestrze Statków Powietrznych (tak!) i jako taki posiada odpowiednie dokumenty: świadectwo rejestracji, świadectwo sprawności technicznej, metrykę. Maksymalny okres użytkowania spadochronu ratowniczego wynosi 18 lat, w tym czasie można wykonać najwyżej 5 skoków. Po ułożeniu spadochronu (może tego dokonywać wyłącznie uprawniony układacz) spadochron nadaje się do użytku przez 4 miesiące, potem należy go rozłożyć, przewietrzyć 24 godziny, ponownie ułożyć i zaplombować. Spadochrony należy przechowywać w temperaturze od 0 do +30 stopni Celsjusza, przy wilgotności powietrza od 40 do 75%. Spadochrony należy chronić przed wpływem czynników szkodliwych takich jak kwasy, nadmierna wilgoć, długotrwałe nasłonecznienie, szkodniki itp.

Po pobraniu spadochronu ze spadochroniarni należy poddać go przeglądowi (warto to zrobić również wtedy, gdy tego samego dnia miał go na plecach ktoś inny). Pierwszą rzeczą jest sprawdzenie plomby i uwidocznionej na niej daty przydatności do lotów. Jeśli plomby nie ma lub data przydatności do lotów upłynęła, spadochron trzeba zwrócić do spadochroniarni. Następnie sprawdzamy stan uprzęży, działanie zamków, położenie uchwytu wyzwalającego w kieszonce, stan pokrowca i linek gumowych. (Przed lotami linki należy zapiąć tak, aby się nie krzyżowały; gdy linki nie będą zapięte, spadochron może się nie otworzyć, jeśli będą się krzyżowały - na pewno się nie otworzy. Po lotach, oddając spadochron do spadochroniarni, linki trzeba odpiąć). Jeśli taśmy nośne są nadmiernie wyciągnięte z pokrowca i widoczne są linki nośne, spadochron oddajemy do spadochroniarni. Jeśli zaś wszystko jest w porządku - zabieramy spadochron do szybowca, nie trzymając go za taśmy nośne, aby ich nie wyciągnąć z pokrowca.

Zakładając spadochron trzeba dopasować pasy uprzęży do rozmiarów ciała. Pasy powinny być dociągnięte dość ściśle, nie powinny jednak uciskać - luz taśm udowych oraz spięcia piersiowego powinien umożliwiać wciśnięcie dłoni między taśmy a ciało. Pociągnięty lekko za spód pokrowca spadochron powinien odstawać od pleców 10 do 15 cm.